Cho em hỏi ngày tết ở nông thôn Việt Nam có tập quán "vần công" có ai cho cung cấp cho em thông tin thêm về tập quán này ko ?

 |  Xem: 680  |  Trả lời: 1
Ngày gửi: 12/01/2009 - 09:50  |  Câu hỏi liên quan
Trả lời

Danh sách trả lời (1)

TNO) Ca dao ta có câu:

Nhớ khi tối lửa tắt đèn
Có làng có xóm lỡ làng có nhau

Cái tình làng nghĩa xóm muôn đời nay vẫn là nét đẹp của đời sống sau lũy tre làng.

Truyền thống đoàn kết ấy thể hiện rõ nhất trong những ngày cuối năm, lúc xóm làng chuẩn bị đón Tết, nhất là từ 23 tháng Chạp trở đi. Cùng với việc đưa ông Táo về trời, không khí Tết đã bắt đầu lan tỏa khắp xóm làng.

Để giúp nhau làm những công việc đồng áng cuối cùng trong năm, hay chuẩn bị sửa soạn cho ba ngày Tết, bà con, lối xóm lại cùng nhau “vần công”. Tập tục sinh hoạt này thể hiện tình luân lý và tạo thành một nét riêng không thể lẫn vào đâu được của nông thôn Việt. Tát đìa, tát mương vần công; gặt lúa, đập lúa vần công; giã gạo vần công; quết bánh phồng, tráng bánh tráng phồng vần công; lợp nhà vần công...

Hãy hình dung cảnh tượng vui vẻ của một buổi tát đìa, tát mương bắt cá ăn Tết. Người nhà quê thường để dành ít nhất một hai đìa cá để gần Tết bắt cá lóc, cá rô đồng gọng trong lu, trong khạp ăn dần. Chỗ không có đìa thì tát mấy con mương quanh nhà. Mấy nhà cùng xúm lại tát đìa, hôm nay nhà này, mai nhà khác. Công việc tát nước bắt cá nhờ vậy không còn chút gì là nhọc nhằn như khi tát một mình. Vui nhất là khi người lớn đã bắt hết cá, tôm, tép rồi thì lũ trẻ đứng trên bờ tự nãy giờ ùa xuống “hôi” tiếp. Ít nhiều gì cũng còn cá tôm sót lại. Có đứa giỏi bắt cá dưới bùn hôi được nhiều, có đứa không bắt được gì. Nhưng không sao, ai cũng có phần. Thậm chí còn có cá tặng cho những nhà neo đơn, cho người già cả trong xóm để ai cũng có nồi cá kho đón Tết. Cái đạo lý “Ăn đồng, chia đủ” ấy, thật đẹp làm sao!

Hãy hình dung cả xóm thi nhau gặt lúa ngoài đồng. Những năm còn làm lúa mùa, cứ gần Tết là lúa chín. Bà con phải gặt cho kịp mang về nhà, đập lúa bỏ vào bồ rồi mới thong dong ăn Tết. Cũng gặt, đập vần công, hết nhà này sang nhà khác nên không khí vùng quê lúc nào cũng ấm áp, nhộn nhịp. Cánh đồng lúa chín vàng, lòng người cũng vàng rực, óng ánh nghĩa tình như thế. Chưa hết, những buổi giã gạo để có ít gạo mới cúng ông bà trên mâm cơm ngày Tết cũng rộn rả không kém bởi hình thức lao động vần công này. Đó cũng là dịp để những chàng trai, cô gái thân thiết nhau hơn, hiểu nhau hơn và biết đâu sau ngày Tết, lại có những cặp “nên duyên”.

Ngày nay, đa phần trồng lúa thần nông, loại lúa ngắn ngày, từ hai đến ba vụ mỗi năm nên chuyện gặt lúa ăn Tết cũng mất dần, chuyện đập lúa, giã gạo vần công cũng trôi vào quá khứ bởi mọi thứ đã được máy móc làm thay rồi. Và trôi vào quá khứ còn là tiếng quết bánh phồng trong đêm, âm thanh thình thịch ấy đã đi vào giấc ngủ êm đềm của bao đứa trẻ miền quê trong khi với người lớn đó là những đêm xóm làng không ngủ với niềm náo nức đợi Xuân về.

Hãy hình dung hình ảnh những bác nông dân ngồi lợp lá trên các mái nhà, miệng cười toe toét. Những tiếng gọi nhau í ới để đưa lá lên, để tiếp thêm lạt buộc cứ ầm ỉ cả một góc trời. Hầu hết các nhà trong xóm là nhà lá nên mỗi năm cứ gần Tết mọi nhà lại kiếm tiền mua lá lợp lại nhà, chuẩn bị mùa mưa sắp tới. Những chàng trai trong xóm lại đi lợp nhà vần công theo lịch được sắp xếp rất nghiêm nhặt cho từng nhà. Và cuối cùng ai cũng vui vẻ đón Tết trong căn nhà tinh tươm, ấm cúng mỗi lúc xuân về.

Làm vần công còn có cái lợi là những tấm lá, bó lạt còn dư lại của nhà này có thể chuyển qua nhà khác không bỏ phí thứ gì. Cái lợi nhất vẫn là cái chuyện “anh giúp tôi, tôi giúp anh, cả xóm giúp nhau” đã trở thành một hương ước bất thành văn thắm đượm trong lòng người của một thời nghèo khó mà sáng trong, đẹp đẽ.

Những ngày cận Tết, ngồi nhớ lại một nét sinh hoạt của miền quê xưa, lòng cứ bồi hồi nao nao. Hình như có nhiều thứ đang mất dần đi theo thời gian, theo sự phát triển của cuộc sống. Dù sao tôi vẫn có niềm tin rằng tình làng nghĩa xóm không vì thế mà phôi pha, rằng nông thôn mới vẫn mang trong lòng nó cái gốc rễ của tình người, một tình người như “lạt mềm buộc chặt” để làm nên sức mạnh của cộng đồng. Và dẫu mai này hình thức “vần công” không còn nữa thì cái đạo lý “tối lửa tắt đèn có nhau” ấy vẫn sáng mãi trong lòng dân tộc Việt.

Trúc Ty
Ngày gửi: 12/01/2009 - 09:51
Trả lời

Sản phẩm tham khảo tại cửa hàng.

Hộp 1 bút gỗ khắc laser
Liên hệ gian hàng...

Đang được quan tâm nhất

Những thành viên tích cực trong tháng
(4 lượt cảm ơn)
(3 lượt cảm ơn)
(1 lượt cảm ơn)
(1 lượt cảm ơn)
(1 lượt cảm ơn)
(1 lượt cảm ơn)
Quảng cáo
Cucre_hn