Hướng dẫn cách chọn mua máy ảnh kỹ thuật số

Chọn mua máy ảnh KTS (P2)

Một điều dễ nhận thấy trong các forum nhiếp ảnh là xu hướng "thẩm du thiết bị" đang lên ngôi . Phil Askey - webmaster của dpreview - được chọn là "Man of the Year 2007"; dù cho www.dpreview chỉ toàn các review về máy ảnh chứ không hề có một bức ảnh nào.

Để tránh khỏi sa đà vào những mê hồn trận của các bài đánh giá, Wsb sẽ chỉ tóm tắt quan điểm của mình và hy vọng các bạn tìm thấy ở đó những điều hữu ích.

Còn nếu bạn muốn "hoa mắt chóng mặt" thì có thể nghe những câu chuyện "nghìn lẻ một đêm" về các thiết bị máy ảnh ở dpreview (http://dpreview.com/) hay Fredmiranda(http://fredmiranda.com/)

1- Về dòng máy compact loại nhỏ

Bạn nên chọn mua dòng sản phẩm này nếu bạn thích chụp hình mà không cần bất cứ thao tác nào ngoài việc ngắm qua màn hình và ấn nút chụp. Chế độ fully automatic cực kì tiện dụng nhưng không hề kém cỏi, bởi những máy ảnh đời mới nhất cho phép bạn có ảnh chấp nhận được trong 80-90% các tình huống cần thiết, trừ điều kiện quá thiếu sáng hoặc bạn phải zoom quá xa. Máy ảnh loại này, nhất là dòng Canon IXUS (hay IXY) thường có đèn flash công suất cao vì vậy bạn có thể chụp nhiều hình liên tiếp có flash mà không cần chờ máy sạc điện. Trong điều kiện ánh sáng đẹp, với thể loại ảnh phong cảnh hay chụp người, chụp lưu niệm, dòng máy này cho ra đời những bức ảnh với độ sắc nét và độ bão hoà màu sắc cao không thua kém bất cứ máy ảnh DSLR nào.

Nhỏ gọn, tiện dụng cũng là ưu điểm lớn. Chiếc máy Canon IXUS i7 (tên khác là SD 40) 7.1Mpx không to hơn một chiếc điện thoại di động là bao. Ken Rockwell (http://kenrockwell.com/), một nhiếp ảnh gia nổi tiếng của Mỹ, dù có sẵn rất nhiều máy DSLR "khủng bố" nhưng luôn đem theo Canon IXUS 850IS hoặc Casio Ex trong túi, vì nó giúp ông không bỏ lỡ một khoảnh khắc nào của cảm xúc. Ngoài ra dòng máy này có kiểu dáng rất trang nhã, hợp thời trang nên nhiều quý bà quý cô ưa thích.

Tuy nhiên, chính vì chế độ Fully Automatic của máy nên bạn sẽ gần như không học hỏi thêm được gì về "nhiếp ảnh". Tính tự động hoá cao độ đồng nghĩa với các chức năng chụp bán tự động như Av, Tv, hoặc M bị bất hoạt. Mặc dù vậy, với đa số chúng ta điều này có lẽ không quan trọng lắm.

Nếu bạn chỉ cần chụp hình lưu niệm, chụp khi đi du lịch, và ít cần chụp ở điều kiện thiếu sáng (chụp đêm, chụp trong nhà), đây sẽ là một sự lựa chọn tuyệt vời

- Ưu điểm:
+ Dễ sử dụng, thao tác nhanh và đơn giản
+ Nhỏ gọn, thời trang
+ Chất lượng ảnh rất tốt trong điều kiện ánh sáng đẹp

- Nhược điểm:
+ Người chụp không "học" được gì thêm về kĩ thuật chụp như khẩu độ, tốc độ, ISO
+ Kích thước quá nhỏ nên máy thiếu độ "đầm" cần thiết. Chụp dễ bị rung tay dẫn đến nhoè hình (nhất là dòng máy Sony T10, T100, T200)
+ Giá khá cao (nếu so với máy nhóm 2)

- Máy ảnh khuyến cáo
Canon IXY 960 IS, hoặc bất cứ máy IXY nào từ 600 trở lên. Giá thị trường hàng brand new khoảng 300-350 USD tuỳ đời máy.

p.s. Wasabi thường chỉ chọn đồ Canon vì xài Canon nên có hiểu biết rõ nhất về dòng máy này. Tuy nhiên sự khác biệt giữa các nhãn hiệu là không nhiều

Chọn mua máy ảnh KTS (P3)

2- Máy ảnh compact loại trung bình

- Ưu điểm
+ Cho phép thao tác nhiều chế độ bán tự động hoặc manual hoàn toàn như Av, Tv, M, cho phép chỉnh ISO, nhiều chế độ đo sáng, cân bằng trắng (White Balance) ==> giúp bạn chụp ảnh tốt trong nhiều điều kiện thiếu sáng như chụp đêm, chụp trong nhà (indoor) cũng như các hoàn cảnh phức tạp khác (ánh sáng trên mặt biển, thác nước,...)
+ Làm chủ nhiều chế độ chụp cũng có nghĩa là bạn hiểu thêm đôi chút về nhiếp ảnh
+ Hình thức tương đối nhỏ gọn, có thể đút vào túi áo khoác hay đeo bên hông (như ĐTDĐ)
+ Giá thành rẻ (VD Canon A530 chỉ có giá khoảng 160USD)

- Nhược điểm
+ To và nặng hơn máy loại 1. Kiểu dáng kém thanh nhã hơn
+ Xài pin tiểu AA, đồng nghĩa với máy nặng hơn và bạn phải mua một bộ xạc pin + pin xạc Ni-MH (giá khoảng 300K)
+ Trong điều kiện thiếu sáng, ảnh ở mức chấp nhận được (đẹp hơn ảnh của máy IXUS) nhưng độ nhiễu ảnh cao và không sắc nét lắm.

- Máy ảnh nên mua: Canon 720 IS. Giá khoảng 300USD

Thank bác nhiều, em thì miễn ý kiến vì e thấy bác nói đúng hết òi. Tuy nhiên e chỉ muốn góp một tý gọi là...
Nếu 1 lần trong đời bạn cầm máy DSLR với 1 cái ống kính tele 200mm... chụp ảnh người yêu bạn, bạn sẽ cực kỳ khinh miệt máy compact...

Chọn mua máy ảnh KTS (P4)

3- Nhóm máy compact có ống kính zoom dài

Có một câu duy nhất để thay thế cho toàn bộ đoạn phân tích loằng ngoằng phía dưới là: "Không nên mua dòng máy ảnh này"

Có rất nhiều máy thuộc dòng này, như Canon S3 IS, S5 IS, Sony H9, Nikon Coolpix 5700, 8700, Lumix, Panasonic FZ50, Fuji S9500,... Những "con rồng KTS" này tạo cho chúng ta cảm giác được sở hữu một mấy ảnh với tính năng gần như dòng DSLR mà giá cả lại hết sức phải chăng. Lấy ví dụ: Máy ảnh Canon S5 IS có đầy đủ các chế độ chụp hình, quay phim, ống kính zoom 12x có "range" từ 35mm-420mm, độ mở tối đa F2.7-F3.5, kèm theo đó là hệ thống ổn định hình ảnh (IS, Image Stabilization) giúp chống rung máy. Thử tưởng tượng nếu các kĩ sư của Canon muốn thiết kế một ống kính có range tương tự (35mm-420mm trên máy Full Frame), khẩu độ "rộng mênh mông" cỡ F2.7, và kèm theo IS, thì chiếc lens đó sẽ có giá bằng 1 xe Honda SH đời mới nhất. Trong khi thực tế Canon S5 IS lại rẻ hơn 1 chiếc Wave Alfa của Tàu

Tuy nhiên, tính năng thì nhiều nhưng lại không hoàn hảo, vì thế, chất lượng ảnh của dòng máy này dễ khiến bạn thất vọng (một phần vì đã kì vọng quá nhiều).

Tóm lại, bạn chỉ nên lấy chiếc máy này nếu hay có nhu cầu chụp tele.

- Ưu điểm:
+ Zoom xa. Chất lượng ảnh ở vị trí tele là tốt, nếu xét với 2 dòng máy compact kia
+ Nhiều chế độ chụp đa dạng (tương tự máy compact nhóm 2)
+ Màn hình LCD khá đa năng, có thể di chuyển và xoay theo nhiều hướng
+ Chất lượng ảnh tốt trong điều kiện ánh sáng đủ

- Nhược điểm:
+ Khá cồng kềnh, thường phải có túi đi kèm
+ Giá không rẻ, có thể suýt soát 1 chiếc DSLR hạng thấp
+ Chất lượng ảnh khá tệ nếu chụp thiếu sáng. Ở ISO cao độ nhiễu ảnh là rất lớn
+ Thao tác phức tạp chẳng kém gì một chiếc DSLR

- Máy ảnh nên mua: Nếu bạn quyết định mua, hãy chọn mua đời máy mới nhất (VD: nên lấy Canon S5 hơn là S3, Fují9600 hơn là FujiS9000). Hy vọng rằng những đặc tính không tốt đã được cải thiện đôi chút.

Một chiếc máy đời cũ và bây giờ chỉ có thể kiếm được hàng second-hand, nhưng chất lượng ống kính lại tuyệt vời, đó là chiếc Canon Pro1. Hãy mua nếu máy vẫn tốt và bạn chấp nhận xài đồ cũ. Ống kính của Canon Pro1 có vạch đỏ của ống kính dòng L (Luxury) nổi tiếng. Cần biết ống kính L rẻ nhất của Canon có giá không dưới 700USD

Vài điểm lưu ý khi mua digital compact camera

Giờ đây khi bạn đã quyết định chọn dòng máy nào, có vài điểm nhỏ mà chúng ta cần lưu ý:

1- Những tính năng quan trọng

- Chế độ ổn định hình ảnh.
Canon gọi nó là IS (Image Stabilization), Nikon gọi là VR (Vibration Reduction), các hãng khác dùng chữ OS (Optical Stabilization) hay OIS,... Chung quy lại, chế độ này giúp giảm tối đa của sự rung máy trong khi chụp. Nó giúp giảm nhoè hình. Cực kì có ý nghĩa nếu bạn phải chụp thiếu sáng, khi tốc độ chụp chậm hơn 1/60s. Vì vậy, hãy chọn mua máy ảnh có chức năng chống rung.

- Màn hình LCD
Màn hình LCD rộng và có độ phân giải cao sẽ giúp ta đánh giá chính xác hình ảnh trước và sau khi chụp. Một màn hình di động được (như của máy Canon S5) sẽ giúp ta chụp hình trong nhiều hoàn cảnh khác nhau (VD: khi phải giơ máy cao quá đầu hay đặt máy phía dưới chụp hất ngược lên), tạo ra nhiều góc ảnh lạ và độc đáo

- Pin
Pin Lithium nhẹ hơn và thường kèm sẵn theo máy. Pin AA nặng và bạn phải mua bộ xạc. Trọng lượng của máy sẽ tăng đáng kể nếu máy ảnh cần xài 4 pin AA


Nói chung, trên đây chỉ là những "điểm cộng nho nhỏ" cho máy ảnh KTS. Đáng chú ý hơn là những "điểm trừ nho nhỏ" mà vì chúng nhiều người đã bỏ qua cơ hội mua được sản phẩm tốt

2- Những tính năng KHÔNG quan trọng

-Độ phân giải (số "chấm")
Một tấm hình 5MPx có thể phóng ra ảnh chất lượng đẹp với kích cỡ 30 x 45 cm. Bạn chỉ nhất thiết cần máy ảnh 10 MPx nếu muốn phóng ảnh to bằng bức tường. Một tấm ảnh add lên dhyhn.com có kích cỡ trung bình 600 x 400 = 2400 Px = 2.4 MPx.

- Độ zoom của ống kính
Nhiều người cứ thích máy ảnh càng nhiều "X" càng tốt. Như trên đã nói, trừ dòng máy loại 3, các máy compact cho chất lượng hình rất tệ khi chụp tele. Thông thường chỉ cần zoom 2x hoặc 3x là đáp ứng được nhu cầu của bạn.

- Chức năng quay phim
Máy ảnh là để chụp ảnh, sẽ không cần thiết phải lưu ý đến tính năng quay phim với những đoạn phim ngắn vài chục s có chất lượng tương đương khi quay bằng ĐTDĐ. Quay phim là cách ngốn pin và thẻ nhớ nhanh nhất

- Thương hiệu
Mặc dù là một Canonian chính hiệu, Wasabi cũng phải công nhận ở "level" này các hãng không có sự khác biệt đáng kể. Nikon luôn được đánh giá cao về màu sắc nhưng chiếc máy Canon IXY 910 cũng tạo ra những bức ảnh có màu sắc tươi tắn tuyệt đẹp. Vấn đề chỉ là kĩ năng chụp và vài thủ thuật nhỏ thôi (Wasabi sẽ bàn thêm về những "thủ thuật" này ở phần sau)

Chụp hình đẹp hơn với máy PnS

PnS (Point and Shoot) là một tên gọi khác của dòng máy compact camera, Tên gọi này xuất phát từ cách thao tác đơn giản của nó (chỉ việc ngắm và bấm máy). Cũng chính vì tính tự động hoá cao, nên ảnh của máy PnS thường cho màu chết ("dull") và không hấp dẫn lắm về độ tương phản, độ bão hoà màu sắc. Sau đây là một số bí quyết nhỏ giúp bạn cho ra đời những tấm hình đẹp hơn

Mình chưa xài nhiều máy ảnh của Nikon, Sony, hay Panasonic nên phân tích dựa trên máy ảnh Canon. Tuy nhiên các dòng máy khác hoàn toàn có tính năng tương tự (coi kĩ lại Manual nhé )

Việc đầu tiên cần làm là thoát khỏi chế độ chụp Auto (bạn có thể chọn chụp P, Av, Tv, hay M). Dòng máy IXUS của Canon hay DSC của Sony cũng có chế độ chụp M, mặc dù cho phép can thiệp rất ít (bên cạnh chế độ Auto, Scene Mode); chỉnh máy về chế độ chụp này.

Here we go!

Nhấn vào nút Function Set và bạn sẽ thấy hiện ra một Menu như dưới đây (có thể khác nhau đôi chút tuỳ dòng máy)


1- Bù trừ sáng phù hợp
Dòng đầu tiên có kí hiệu +/-0 cho phép bạn bù trừ phơi sáng (Exposure).
Tăng Ev lên +1/3, +2/3 hoặc +1 sẽ giúp bạn có ảnh "sáng" hơn (khi chụp tuyết chẳng hạn). Tuy nhiên thao tác thường dùng là trừ Ev khoảng -1/3 đến -1. Chúng ta thường chụp trong hoàn cảnh "dư sáng", nên việc trừ Ev sẽ giúp ảnh sắc nét và có độ tương phản cao hơn.

2- Chọn cân bằng trắng (WB)
Nếu bạn muốn có ảnh "ấm áp", hãy chọn chế độ "Cloudy" hoặc "Sun Light" nhé. Chế độ Cloudy giúp màu của bức hình "đậm đà" hơn, còn "Sun Light" sẽ khiến ảnh hơn "ám vàng" một chút. Tuy nhiên trong đa số các trường hợp, cân bằng trắng tự động (Auto WB) của máy hoạt động rất tốt

3- Để ảnh có màu Vivid và độ sắc nét cao
Chức năng này rất lợi hại nhe Ở dòng phía dưới chữ "AWB" trên màn hình LCD trên, bạn thấy chữ OFF, đồng nghĩa với việc máy chụp với chế độ màu tự chọn. Hãy chuyển nó về chế độ [V] (Vivid) và ảnh của bạn sẽ có độ bão hoà màu sắc cao hơn.
Một số máy ảnh khác không có tính năng này, thay vào đó là chế độ chỉnh "Saturation", "Contrast", "Sharpness" (VD Nikon Coolpix 5700, Sony DSC). Hãy tăng Saturation lên +1 hoặc +2 để màu ảnh đẹp hơn, tăng "Contrast" lên +1 để ảnh có độ tương phản cao hơn, tăng "Sharpness" để ảnh trông "sắc nét" hơn

Ánh sáng trong đêm

Hãy bàn về kĩ thuật trước đã. Chụp đêm không dễ nên Wasabi tin rằng chỉ khi nào hoàn toàn làm chủ thiết bị chúng ta mới có thể tự tin chụp hình đẹp mà không phải ... xoá ảnh quá nhiều

Điều đầu tiên khi bạn muốn chụp ảnh đêm là phải có chân máy (tripod). Trong một số hoàn cảnh, có thể đặt máy trên một giá đỡ vững (bức tường cao ngang ngực, khung cột điện, etc...) nhưng đó chỉ là giải pháp tình thế thôi

Đến với địa phận của "Ánh sáng yếu và rất yếu" này, ta có thể thấy ngay dòng máy Full Auto rất khó xài hoặc không thể xài được. Đơn giản là máy sẽ cho ảnh tối đen nếu không có flash, và ảnh có tiền cảnh sáng "choé" còn hậu cảnh mờ tịt nếu dùng flash.

Giả dụ máy ảnh PnS của chúng ta có chế độ M nhé, ta sẽ set-up các thông số như sau:
- Chế độ chụp: Manual
- Khẩu độ: khép sâu nhất có thể. Các máy PnS thường có khẩu độ nhỏ nhất là f/8. Với máy DSLR, bạn có thể khép khẩu độ tới f/32 (nhưng đừng nên khép chặt đến thế, f/16 là đẹp nhất). Khẩu độ nhỏ tạo ra vùng ảnh rõ (DOF) sâu và những ngọn đèn sẽ toả ra các tia sáng rất đẹp
- Tốc độ: đo sáng và xác định tốc độ phù hợp để ảnh đủ sáng. Thường khi khẩu độ nhỏ thì thời gian chụp phải tăng lên, từ vài s cho tới 15s (tốc độ chậm tối đa của đa số máy PnS). Tốc độ chụp chậm chính là lý do chúng ta cần tripod.
- ISO: hãy đặt ở mức 100. Một số máy PnS cho phép ISO 50 hoặc 80 nhưng để lấy rõ hậu cảnh thì ISO 100 là hợp lý. Với ISO>200 ảnh sẽ bị "noise"
- Đo sáng: tuỳ theo bạn muốn thể hiện hình ảnh nào của đêm mà đo sáng vào vùng hình ảnh đó. Lưu ý là trong đêm, cảnh vật có sự khác biệt về độ sáng rất cao, nên nếu bạn đo sáng vào "vùng tối" thì "vùng sáng" sẽ bị quá sáng và ngược lại.
- Flash: OFF
- Hạn chế lấy người/động vật,... vào khuôn hình vì tốc độ chụp chậm sẽ khiến những đối tượng ấy trở nên "mờ nhoè" rất khó chịu. Tuy nhiên ánh đèn xe máy, ô tô lại thú vị lắm đấy
- Đặt chế độ chụp tự động, máy tự chụp sau 2s. Ngắm chỉnh, bấm máy, và ... đứng chờ

Đôi khi chúng ta muốn chụp ảnh cửa hiệu, đường phố nơi có sẵn ánh sáng rất mạnh. Khi ấy có thể tận dụng nguồn sáng đó, và chụp với tốc độ khoảng 1/15-1/30s thôi. Nếu bạn có khả năng cầm máy tốt thì hoàn toàn có thể chụp ở 1/15s mà không cần tripod (về kĩ thuật cầm máy xin được bàn đến trong 1 bài khác). Ảnh chỉ rung rất ít, và sẽ càng hiệu quả nếu máy của bạn có IS (hay VR, OS,...)

Bài viết theo kinh nghiệm cá nhân. Nhận mọi sự góp ý từ các bác. Sẽ sửa sai dần dần..

Vài dòng tổng kết theo ý kiến cá nhân:
- Nếu bạn muốn gọn nhẹ và không cần tìm hiểu sâu về nhiếp ảnh: hãy "cưới" 1 "em" IXUS xinh xắn
- Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu về nhiếp ảnh, và ít có nhu cầu chụp tele: Canon A720IS là sự lựa chọn tốt nhất
- Nếu bạn có tài chính dư dả và muốn một chiếc máy DSLR-like trước khi lên đời DSLR, Canon S5 IS là phù hợp

Chào bác, nay mới chộp được dịp để nhờ vả nhau. Bác làm ơn chỉ cho em cách đặt chế độ con Sony N2 với. Mang tiếng 10.1M mà chụp chẳng bằng con OLP3.2 của em ngày trước là sao? Bác cho em xin những lưu ý khi dùng con này. Em mua nó hơi giá trên trời vạy mà thất vọng về nó quá. Nó có chán như em nghĩ thật không bác? Theng kiu` bác nìu.

Úi , em gặp được đúng người rồi !

Chả là người iu em rất thích chụp ảnh nhưng điều kiện ko cho phép mua những loại máy đắt tiền , chỉ nên chơi dòng bán chuyên nghiệp thôi .

Em muốn dành cho anh ấy một sự bất ngờ ,muốn mua tặng một cái .Giá từ 5 triệu - 8 triệu thôi - thì em nên mua loại nào ?

Và bản thân em thì hay buôn bán đồ trên mạng , chụp ảnh hàng hoá nên chỉ có nhu cầu mua cái nào khoảng 3 triệu - 4 triệu .

Anh tư vấn giúp em nhé ! cảm ơn anh nhiều