Hãy dựa vào nội dung bài thơ Tiếng hát con tàu để giải thích ý nghĩa nhan đề của bài thơ?

Hãy dựa vào nội dung bài thơ Tiếng hát con tàu để giải thích ý nghĩa nhan đề của bài thơ. Bình giảng khổ thơ được lấy làm đề từ:

Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc
Khi lòng ta đã hoá những con tàu,
Khi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hát
Tâm hồn ta là Tây Bắc, chứ còn đâu.
 |  Xem: 8.108  |  Trả lời: 2
Ngày gửi: 09/02/2009 - 16:20  |  Câu hỏi liên quan
Trả lời

Danh sách trả lời (2)

I.Giới thiệu đề:

II.Giải thích sơ lược nội dung và giải thích nhan đề bài thơ:

1.Tiếng hát con tàu được Chế Lan Viên viết năm 1960, trong tâp Ánh sáng và phù sa, nhân sự kiện Đnảg và chính phủ phát động đi xây dựng kinh tế ở niền núi Tây Bắc. Thực ra, sự kiện kinh tế - xã hội chỉ là cái cớ để nhà thơ bày tỏ niềm khát vọng trở về với cuộc sống rộng lớn của nhân dân, ngọn nguồn của mọi sáng tạo nghệ thuật. Hiểu điều này giúp ta hiểu được ý nghĩa nhan đề Tiếng hát con tàu và khổ thơ đề từ của tác phẩm.

2.Giải thích ý nghĩa nhan đề:

Thực ra, những năm 60 chưa có đường tàu nào, con tàu nào đi lên Tây Bắc. Hình ảnh con tàu được nói đến trong nhan đề và ở trong một số khổ htơ là con tàu trong tâm tưởng mang tính chất biểu tượng, lại đi lặp lại trong nhiều câu thơ, khổ thơ trở thành hình tượng nghệ thuật của tác phẩm:

- Con tàu này lên Tây Bắc anh đi chăng?
- Ngoài cửa ô? Tàu đói những vầng trăng…
- Tàu hãy vỗ giùm ta đôi cánh vội
Mắt ta thèm mái ngói đỏ trăm ga
- Lấy cả những cơn mơ! Ai bảo con tàu không mộng tuởng?

Đối với nhiều người thời kỳ ấy, hình ảnh con tàu nói lên khát vọng ra đi đến với nhân dân, với những miền xa xôi để xây dựng đất nước. Đối với người nghệ sĩ, con tàu là biểu tượng cho khát vọng vượt ra khỏi cái tôi nhỏ bé, quẩn quanh để đến với nhân dân và cuộc sống mới, tìm đến nguồn cảm hứng sáng tạo nghệ thuật.

Như vậy Tiếng hát con tàu là hình ảnh nhân hoá biểu tượng cho khát vọng lên đường say mê náo nức. Dùng từ tiếng hát nhà thơ đã diễn tả được niềm vui, niềm hạnh phúc của tâm hồn.

III.Bình giảng khổ thơ đề từ:

Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc
Khi lòng ta đã hoá những con tàu,
Khi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hát
Tâm hồn ta là Tây Bắc, chứ còn đâu.

- Nếu con tàu là biểu tượng cho khát vọng ra đi, thì Tây Bắc ngoài nghĩa là một địa danh cụ thể còn là biểu tượng cho những miền xa xôi của Tổ quốc, nơi có cuộc sống gian lao mà nặng nghĩa nặng tình của nhân dân, nơi có cuộc sống gian lao mà nặng nghĩa nặng tình của nhân dân, nơi đã khắc ghi những kỷ niệm không quên của đời người trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vừa qua, cũng là nơi đang vẫy gọi mọi người chung sức xây dựng cuộc sống mới.

Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc

- Với người nghệ sĩ nói chung, nhà thơ Chế Lan Viên nói riêng, Tây Bắc chính là tâm hồn, là cuộc sống khi người nghệ sĩ biết mở rộng lòng mình với cuộc sống rộng lớn. Nói cách khác, qua khổ thơ đề từ và cả bài thơ, Chế Lan Viên muốn khẳng định vai trò của cuộc sống với sáng tạo nghệ thuật. Ý tưởng này được tác giả nhắc lại nhiều lần trong bài thơ.

- Chẳng có thơ đâu giữa lòng đóng khép
Tâm hồn anh chờ gặp anh trên kia.
- Tây Bắc ơi, người là mẹ của hồn thơ

- Nếu bài thơ là tiếng hát lên đường thì khổ thơ đề từ là khúc dạo đầu mang tính khái quát tạo âm điệu chung cho cả bài thơ. Đó là người nghệ sĩ phải dấn thân vào cuộc đời rộng lớn mới mong tạo được sức sống cho ngòi bút.

- Từ ý nghĩa nhan đề và khổ thơ đề từ ta hiểu được những hình ảnh biểu tượng cho cuộc sống trong bài thơ.

- Sự độc đáo của khổ thơ đề từ chính là ở chỗ đã khái quát tư tưởng, cảm xúc của nhà thơ trong bài Tiếng hát con tàu. Trong bài thơ, có nhiều hình tượng mang tính tượng trưng. Các hình tượng ấy hoặc sẽ được mở rộng, phát triển, hoặc sẽ làm phong phú thêm cho các hình tượng ở khổ thơ này: con tàu, tiếng hát, Tây Bắc.
Ngày gửi: 09/02/2009 - 16:28
- Toàn bài thơ đều thể hiện cái nhan đề ấy. Hình tượng con tàu xuyên suốt bài thơ như một cái gạch nối giữa hai miền đất nước, như một sợi dây tình nghĩa nối liền ngược xuôi. Tây Bắc trờ thành mảnh đất mầu mỡ ngạt ngào hương sắc cho cảm hứng của thơ ca và cho những con ong làm mật cho đời. Bài ca Tây Bắc lại được cất lên như thúc giục... như mời gọi chúng ta lên đường.
- Bốn câu tựa đề khái quát của toàn bài :
Tây Bắc ư ? Có riêng gì Tây Bắc
Khi lòng ta đã hóa những con tàu
Khi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hát
Tâm hồn ta là Tây Bắc chứ còn đâu ?
Không riêng gì Chế Lan Viên, chúng ta hiểu và đồng cảm với nhà thơ khi " tâm hồn" được " Tổ quốc soi vào", chẳng khác nào con ngọc trai đáy bể . Và thế là, Tây Bắc một miền đất cụ thể, một miền Bắc rộng lớn mênh mông với bạt ngàn sông suối, núi cao, với Hồng Cúm, Mường Thanh, Him Lam, Pha Đin vừa in sâu chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ chấn động địa cầu, đang chờ đón chúng ta khai phá. Chế Lan Viên đã nói hộ chúng ta ý tưởng thiêng liêng ấy, cái ý tưởng Tây Bắc cũng là Tổ quốc, cũng là tâm hồn. Mà Tổ quốc đang cần thì chúng ta đi. Câu hỏi mà nhà thơ đặt ra cho mình và cho tất cả chúng ta được trả lời :
Tâm hồn ta là Tây Bắc chứ còn đâu ?
Dấu chấm hỏi ở đây được nhà thơ đặt ra sau câu thơ cũng là những biểu hiện băn khoăn, trăn trở của biết bao người. Lên Tây Bắc không phải là lên viện trợ, làm nghĩa vụ xong thì trở về, mà lên Tây Bắc là để xác lập một miền quê mới. Cái mái đình, cây đa gần gũi bây giờ chỉ còn trong kỉ niệm để nhớ về và để về thăm. Nhưng dấu chấm hỏi cũng là một dấu chấm. Đó là biểu hiện dứt khoát của suy tưởng dẫn đến hành động hớp lí. Tâm hồn ta là Tây Bắc ! Tây Bắc là quê hương mới. Tây Bắc là một phần của Tổ quốc trong ta. Đường tàu đã mở . Con tàu đã khởi động. Chúng ta hãy lên đường bằng lòng hăng hái vươn lên phía trước, vươn tới tương lai. Hình tượng con tàu vì thế trở thành một phát hiện mới, một sáng tạo mới của nhà thơ.
Ngày gửi: 10/02/2009 - 13:32
Trả lời